۰۲ مرداد ۱۳۹۹

ورود آستان قدس به تولید بذرهای هیبریدی

مدیرعامل مؤسسه بذر و نهال رضوی از ورود این مؤسســه به تولید بذر سبزی و صیفیجات هیبریدی بــا همکاری مراکز تحقیقاتی و شرکت های دانش بنیان ایرانی در سال جاری خبر داد.

به گزارش سازمان اقتصادی رضوی دکتر ســلمان سالاری گفت: یکــی از مهمترین مشکلات فعلی بخش کشــاورزی کشور و بسیاری از کشــورهای جهان وابستگی اقتصادی و کشاورزی در زمینه بذر است. وی ادامه داد: از حدود ســه ســال پیش و در دوره تولیت سابق آستان قدس رضوی تصمیم بر این شد تا آستان قدس رضوی با بررســی وضعیت کشاورزی مؤسسه ها و شرکتهای کشاورزی وابسته به این نهاد مقدس به سمت و سوی تولید محصولات ویژه و راهبردی که بخش خصوصی توانایی یا تمایل ورود به تولید آن را ندارد، برود. دکتر ســالاری ادامه داد: از سه سال پیش تاکنون با انجام بررسی ها و تحقیقات علمی به کمک دانشگاه فردوسی مشهد و وزارت جهاد کشــاورزی به این نتیجه رســیدیم که آســتان قدس رضوی ایــن توانایی و زیرســاخت های لازم را دارد تــا به جای تولید محصولات متداول و رایج کشاورزی به حوزه های مختلف از جمله تولید بذر و نهال، گیاهان دارویی، نرم افزارهای مدیریتی کشاورزی، تولید نهاده های ژنتیکی دامی و... ورود پیدا کند. وی افزود: در این راســتا بــرای هر یک از موارد فوق پروژه های خاص و ویژه از سوی ســازمان اقتصادی رضوی تعریف شد که یکــی از این پروژهها ورود آســتان قدس رضــوی به تولید بذر و نهال بود و متعاقب آن پس از تهیه طرح های توجیهی، مؤسسه بذر و نهال رضوی در اســفند سال ۱۳۹۷ تشکیل شد. مدیرعامل این مؤسســه خاطرنشان کرد: پس از تشــکیل این مؤسسه، طرح های مختلــف مربوط بــه تولید بــذر و نهال بــا همــکاری شــرکت های تحقیقاتی و دانش بنیان تاکنــون انجام و در نهایت در سه ماهه اول سال جاری که از سوی رهبر معظم انقالب به نام ســال جهش تولید نامگذاری شــده است تولید انواع بذرهای غلات شامل: گندم، جو و کلزا به میزان حدود ۷۰۰ تــن، انواع بذر ذرت علوف های که برداشــت آن در ابتدای پاییز صورت می گیرد و پیش بینی میشــود حدود ۲۰ تن از این محصول برداشــت شود و انواع بذر ســبزی و صیفی جات مانند: نخود به میزان حدود ۱۵ تن، کاهو رقم ســتاره، خربزه خاتونی رقم مینو، هندوانه آجیلی و... در این مؤسسه با موفقیت دنبال شد.   تلاش برای تولید بذرهای هیبرید این دانش آموخته مقطع تحصیلی دکترای رشته مدیریت کشاورزی در توضیح بذرهای هیبرید اظهار کرد: یکی از نوآوری های چند ســاله اخیر در حوزه تولیــد بذر در عرصه کشــاورزی، ورود شرکت های تحقیقاتی و مطالعاتی کشاورزی در کشورهای مختلف جهان به ســمت و ســوی تولید بذرهای هیبرید است. وی ادامه داد: بذر هیبرید، بذری است که از والدیــن منتخب بــا ویژگیهای خاص مورد نظر محققان و متخصصان کشاورزی به عمل آمده و نســبت به والدین خود در صفات خاصی مانند: عملکرد در برداشــت محصول در ســطح کشــت، مقاومت به کم آبــی، تحمل شــوری آب، مقاومت به بیماری ها و آفات کشــاورزی و... برتری و مزیت قابل توجهی دارد. دکتر ســالاری بیان کرد: در حال حاضر بیــش از ۹۸ درصد بذرهــای هیبریدی مصرفی در کشــور، وارداتی بــوده و این موضوع یک نوع وابســتگی کشــاورزی و اقتصادی به دیگر کشــورهای دنیاست و ســالانه بیش از حدود ۲۰۰ میلیون دلار بابــت ورود بذرهای هیبریدی خارجی به کشور، هزینه ایجاد میشود. این مقام مســئول یــادآور شــد: یکی از ویژگی های بذرهای هیبریدی این است که امکان کاشت مجدد و تولید بذرهای نسل بعدی برای کشت و به عمل آمدن محصول وجود ندارد و همین عامل موجب می شود همه ساله کشاورزان مجبور به خرید مجدد بذر هیبریدی محصــول مورد نظر خود از شرکت ها و کمپانی های خارجی شوند. دکتر سالاری در بیان اقدام های این مؤسسه در ورود به عرصه تولید بذرهای هیبریدی تصریح کــرد: شــرکت های دانش بنیان و مؤسســه های تحقیقاتی از چندین سال پیش در کشور مشغول فعالیت در این حوزه هستند اما تاکنون به دلیل مختلف از جمله: نداشتن امکانات و آزمایشگاه های الزم، نبود دسترسی به نیروی انسانی متخصص، نبود زیرســاخت های لازم برای تجاری ســازی دستاوردهای تولیدی، وجود رقیبان بسیار قوی در شرکت ها و کمپانی های خارجی و... توفیق چندانی برای تکمیل زنجیره تولید بذر هیبریــدی و ارائه به بازار کشــاورزی داخلی کشور نداشته اند. وی تأکید کرد: مؤسسه بذر و نهال رضوی از حدود یک سال پیش با ایجاد آزمایشگاه تخصصی بذر و نهال، گلخانه های تحقیقاتی و انعقاد قرارداد با متخصصان رشته تولید بذر، شرایط الزم برای تکمیل زنجیره تولید بذر هیبریــدی را فراهم کرده اســت، به گونــه ای که در حال حاضر دو پروژه اصلی شامل: تولید بذر هیبریدی خیار گلخانه ای و پیاز در این مؤسسه با همکاری شرکتهای دانشبنیان داخلی در حال انجام اســت و پیش بینی میشود در صورت فراهم بودن شرایط لازم تا پایان سال جاری نخستین بذرهای هیبریدی تولیدی در این مؤسسه راهی بازار مصرف داخلی کشور شود. دکتر سالاری اضافــه کــرد: در صورت موفقیت ایــن طرح و پروژه، امید اســت خودکفایی کشور در زمینه تأمین بذرهای هیبرید جهش و افزایش رو به رشدی پیدا کند و وابستگی ۹۸ درصدی فعلی کشور در زمینه ورود بذرهای هیبریدی خارجی کاهش یابد. وی خاطرنشــان کرد: مطابق شــرایط و تحقیقات انجــام شــده در عرصه تولید بذرهــای هیبریدی، این گونــه طرح ها و پروژه ها، زمانبر بوده و به وقت و فرصت های طولانی نیاز دارند و امیدواریم در یک افق و بازه زمانی پنج ساله تا سال ۱۴۰۴ هجری شمسی، کشور ایران موفق به خودکفایی چشــمگیری در این زمینه با رقم و رشد حدود ۳۵ درصدی شود.   انعقاد قرارداد برای ورود فناوری به کشور مدیرعامل این مؤسســه در بخش دیگری از سخنانش به انعقاد قرارداد با شرکت های خارجــی برای ورود فناوری هــای به روز و مدرن در زمینه تولید بذر هیبریدی اشاره و خاطرنشان کرد: در سال گذشته پس از تأیید سازمان اقتصادی رضوی، این مؤسسه با یک شــرکت اروپایــی در زمینه تولید مشترک ۱۴ رقم بذر هیبریدی محصولات سبزی و صیفی وارد مذاکره و عقد قرارداد همکاری شــد که هم اکنون مراحل اداری و سازمانی مربوط به دریافت تأییدیه های لازم از وزارت جهاد کشاورزی در حال انجام است و پیش بینی می شود پس از دریافت این تأییدیه ها، فرایند دریافت تســهیلات بانکی و آغاز مراحــل اجرایی این پروژه با همکاری شرکت اروپایی مورد نظر تا پایان سال جاری به نتیجه برسد. دکتر سالاری در بیان مزیت عقد این گونه قراردادهــا اظهار کرد: با توجه به شــرایط فعلی جهان در موارد مربوط به اعمال انواع تحریم های گوناگــون در زمینه های مالی، بانکی، تجاری و... دسترسی کشور به طبقات بالاتر و والدینی تولید بذر محصوالت برای رسیدن به یک پایداری و اطمینان از نظر دسترســی به والدین بذرهــای هیبرید از اهمیت بسزایی برخوردار است و به همین دلیل باید پیش بینی شرایط غیرمترقبه در ســال های آینده از نظر اعمال تحریم ها و محدودیت های گوناگون برای کشور در این زمینه سنجیده شود.   تولید و عرضه نهال های مدرن پایه رویشی مدیرعامل مؤسســه بذر و نهال رضوی به دیگــر فعالیت و موفقیت این مؤسســه در زمینه تولیــد و عرضه نهال های مدرن پایه رویشی اشاره و خاطرنشان کرد: این نهال ها با استفاده از فناوری کشت بافت و با همکاری یک شــرکت دانش بنیان داخلی در زمینه نهال های مثمر گلابی، هلو، شلیل، سیب، بادام و آلو در این مؤسســه انجام و از اواخر زمستان سال گذشته تاکنون حدود ۵۰ هزار اصله از این نهال ها، تولید و عرضه شده است. وی ادامه داد: این گونه نهال ها، دارای صفات برتر ژنتیکی از قبیــل پربازدهی، دیر گل دادن (از نظر محافظت از شرایط غیرمترقبه مربوط به ســرمای بهــاره)، پاکوتاه بودن (ارتفاع کم درخت که برداشت محصول را تسهیل می کند)، قابلیت کشت به صورت متراکم و... بوده و به سهم خود سبب کاهش هزینه تمام شده تولید محصول می شود. به عنوان مثــال: در تولید محصول در باغات سنتی حداکثر تعداد درخت در واحد هکتــار به حدود ۴۰۰ اصله نهال می رسد ولی در این روش (باغات متراکم) تعداد نهال به حدود ۴ هزار اصله در هکتار یعنی حدود ۱۰ برابر می رسد.